Test-Aankoop

Iedereen kent Nederland als een bloemenland. Het gros van de snijbloemen die in onze vazen terechtkomen is dan ook afkomstig van boven de Moerdijk. Maar Nederland is vooral ook een doorvoerland want meer dan de helft van de bloemenproductie afkomstig uit landen uit het zuiden.
De bloementeelt is voor de landen in het zuiden een economische zegen. Hij vertegenwoordigt in de ontwikkelingslanden immers een belangrijke bron van inkomsten en van werk. Die landen zien er ook een diversificatie in van hun traditionele export van voedingsproducten zoals koffie, thee en palmolie, die erg gevoelig zijn voor prijsschommelingen. De hamvraag is evenwel of de omstandigheden waarin de bloemen werden geteeld sociaal en ecologisch aanvaardbaar zijn.

Milieu

Het belangrijkste heikele punt is het gebruik van pesticiden. Die vervuilen immers het water en de bodem en laten schadelijke reststoffen achter, die bij het schikken van of ruiken aan de bloemen de huid en de longen kunnen aantasten. Voorts is voor de bloementeelt ook enorm veel water nodig, terwijl het soms precies niet aan water ontbreekt voor het telen van andere noodzakelijke gewassen. Ook het vervoer van de bloemen naar onze contreien zorgt voor milieuvervuiling omdat daarbij natuurlijk broeikasgassen worden uitgestoten. Maar toch: rozen die vanuit Kenia per vliegtuig worden uitgevoerd vertegenwoordigen slechts 17% van de CO2-uitstoot die optreedt als men die bloemen in Nederland teelt in serres die verwarmd worden met gas en verlicht worden met kunstlicht…

Sociale aspecten

In het zuiden werken 200.000 mensen, hoofdzakelijk vrouwen in de bloementeelt. Ze zijn op hun werkplaats regelmatig het slachtoffer van discriminatie op de werkplek. De lonen zijn over het algemeen zeer laag en in de meeste landen zijn ze nog aan het dalen. Rond de data die voor de bloementeelt heel belangrijk zijn (Valentijnsdag, moederdag) zijn de werkdagen bijzonder lang. Bovendien worden er massaal sterke pesticiden gebruikt zoals methylbroom : in sommige bloementeeltbedrijven worden de arbeidsters blootgesteld aan de schadelijke producten snel na het verstuiven ervan. Ze blijven ook permanent in contact met de schadelijke reststoffen en beschikken meestal niet over een bescherming daartegen.

Hoe moet u het weten?

De consument die wil weten of de bloemen in aanvaardbare omstandigheden zijn geproduceerd, beschikt over weinig ankerpunten.
Concreet gezien, zijn de enige ethische labels waarop u zich kunt baseren die van Max Havelaar en FFP. Max Havelaar geeft een certificaat aan bloemen die afkomstig zijn van eerlijke handel : de bloementeeltbedrijven moeten beantwoorden aan de algemene criteria van FLO (Fairtrade Labelling Organizations). In de praktijk heeft dit FLO-label tot nu toe echter enkel betrekking op bepaalde boeketten die tegen goedkope prijzen worden verkocht in de supermarkten Carrefour, Super GB en Delhaize. Er is heel weinig kans dat u het label ook aantreft in uw bloemenwinkel.
Sinds 2008 bestaat ook het label 'fair flowers fair plants' (FFP), dat u bij enkele Belgische bloemenhandelaars kunt vinden. Dit label staat niet alleen garant voor de ecologische teelt van de bloemen en de planten (er wordt vooral gelet op het gebruik van pesticiden) maar waarborgt ook dat de bloemen worden geteeld in arbeidsomstandigheden die gebaseerd zijn op de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie. De bloemen met het FFP-label worden bovendien verkocht met een specifieke bijsluiter die, afhankelijk van het soort bloemen waar het om gaat, een waarborg biedt voor een levensduur in de vaas van minimum 5 tot 7 dagen.

Recht op informatie

U zult het al begrepen hebben: onze conclusies zijn genuanceerd. Noch in het noorden, noch in het zuiden houdt de bloementeelt optimaal rekening met het milieu. De sociale omstandigheden waarin de bloementeelt in de zuiderse landen verloopt zijn op zijn zachtst gezegd voor veel discussie vatbaar, maar van de andere kant zorgt de groei van de sector er voor stabiele werkgelegenheid en een relatief aanvaardbare bron van inkomsten die zonder de bloementeelt niet zou bestaan.
Dat belet niet dat de consument die er tuk op is een ethisch verantwoorde keuze te maken, momenteel niet over de nodige middelen beschikt om die keuze op te baseren. Op de verkooppunten – voornamelijk de bloemenwinkels en de supermarkten – zou meer informatie beschikbaar moeten zijn, hetzij via de etiketten, hetzij via andere kanalen.
Voor het netwerk van de bloemisten, die nog te weinig bij de problematiek betrokken zijn, moet dringend een aangepaste procedure worden gevonden. Om rekening te houden met de milieueisen zou de Europese Unie voor de bloemen een reglementering moeten uitvaardigen rond de hoeveelheid reststoffen van de pesticiden die op dezelfde leest is geschoeid als die voor de voedingsstoffen, ongeacht of de bloemen worden geteeld in Europa of in de landen uit het zuiden.

• De site van Labelinfo