Test-Aankoop

Rechtvaardige commerciële relaties zijn verzoenbaar met interessante prijzen.

Test-Aankoop onderzocht het sociaal engagement van supermarkten en de wijze waarop zij omspringen met de leveranciers van voedingsproducten uit zuiderse landen voor hun eigen merken. 9 supermarktketens hebben samen 80% marktaandeel voor de voedingsmiddelendistributie in België: Aldi, Carrefour, Colruyt, Cora, Delhaize, Intermarché, Lidl, Makro en Spar. Een verontrustende vaststelling was dat geen enkele keten het respecteren van de mensenrechten in het ganse bevoorradingsproces controleert.

Rol voor de distributiesector …

Van zodra 9 grote ketens 80% van de markt voor voedingsmiddelen in handen hebben, betekent dat dat zij een enorme macht hebben om prijzen en voorwaarden te onderhandelen met hun leveranciers, aldus Test-Aankoop. De consument wil uiteraard van interessante prijzen genieten, maar niet tegen eender welke prijs. Zij vragen ook dat hun distributeurs evenwichtige handelsrelaties onderhouden en dat zij gevoelig zijn voor de sociale gevolgen van hun daden.

Test-Aankoop is van mening dat de verantwoordelijkheid van de supermarkten nog groter is voor wat hun eigen merken betreft, aangezien zij dan de totale controle hebben over de productieketen. Teneinde misbruiken te vermijden moeten de supermarkten zorgen voor evenwichtige voorwaarden in hun contracten evenals een extern transparant controlesysteem.

De ethiek onder de loep…

Om die reden heeft Test-Aankoop de beschikbare informatie geanalyseerd over de sociale verantwoordelijkheidszin van de grote ketens. Tevens werd hen gevraagd te antwoorden op een vragenlijst. Daarnaast werd contact opgenomen met 200 producenten uit zuiderse landen, maar niemand was bereid te getuigen. Tenslotte werden de supermarkten bezocht om op zoek te gaan naar informatie terzake die ter beschikking wordt gesteld aan de consument.

Grote ketens, kleine deugd ?

Na al deze onderzoeken, stelde Test-Aankoop vast dat geen enkele van de onderzochte supermarktketens de verwachtingen kon invullen wat betreft de kwaliteit van de bevoorrading van voedingsmiddelen uit de zuiderse landen. Toch zijn een aantal supermarkten op goede weg: Colruyt krijgt de beste punten, op de voet gevolgd door Carrefour. Delhaize is dan weer het best geplaatst wat het aanbieden van erkende ethisch verantwoorde producten betreft. Het feit dat Colruyt als meest voordelige uit onze jaarlijkse supermarktenquête (merkproducten en eersteprijsproducten – oktober 2009) komt, toont aan dat rechtvaardige commerciële relaties niet noodzakelijk leiden tot hogere prijzen. Teleurstellend is dat het onmogelijk is ethisch te shoppen bij Aldi, terwijl zijn directe concurrent Lidl vooruitgang heeft geboekt sinds ons laatste onderzoek uit 2006.

De druk van de consumenten !

Test-Aankoop benadrukt dat de consument zijn gewicht in de schaal moet leggen. Zijn stem kan de praktijken in de sector doen veranderen. Test-Aankoop moedigt hem dan ook aan om:
- in zijn supermarkt te vragen naar informatie over het ethisch beleid;
- te vragen naar een groter assortiment fair tradeproducten, aangezien zij een meerwaarde betekenen voor de kleine producenten en een garantie voor de consumenten;
- te eisen dat zijn supermarkt het respecteren van de mensenrechten garandeert evenals evenwichtige handelsrelaties met hun leveranciers.

De druk van Test-Aankoop !

Van zijn kant moedigt Test-Aankoop alle supermarktketens aan maatregelen te nemen die goede arbeidsvoorwaarden garanderen in elke schakel van de bevoorradingsketen, alvast door te beginnen met het systematisch naleven van de basisconventies van de Internationale Arbeidsorganisatie. Daarnaast moeten ze ook garanties eisen van hun leveranciers voor een rechtvaardig loon voor hun arbeiders opdat deze een menswaardig leven kunnen leiden. Deze principes moeten opgenomen worden in de contracten van alle schakels in de bevoorradingsketen, hetgeen meer garanties biedt dan het bekrachtigen van een gedragscode of een ethisch charter. Tot slot vraagt Test-Aankoop dat de overheid, in het kader van het recht op informatie, de supermarkten verplicht bepaalde belangrijke gegevens vrij te geven betreffende de productievoorwaarden en de bevoorrading.