Test-Aankoop

Ondersteund door een intensieve marketingcampagne, gaan de verkopers er prat op dat ze u een kachel verkopen die: 1. werkt zonder schouw of rookafvoer 2. die geen aansluitingswerken noch elektriciteit vergt 3.die mobiel is 4. die geen geur, geen rook, geen gas, geen CO en soms zelfs geen CO2 produceert 5. die ecologisch is en 6. die kan dienen als bijverwarming.

Bestaat die mirakelkachel wel echt?

Een en ander verdient wat verduidelijking, ondermeer in verband met de gezondheidsrisico's. Omwille van de risico's op vergiftiging, brand en brandwonden die gepaard gaan met het gebruik van bioethanolkachels, omwille van de aard van de brandstof en het ontwerp van de kachels, eist Test-Aankoop dat de toestellen die niet aan de algemene veiligheidsverplichting voor producten voldoen, worden teruggeroepen en dat de verkoop ervan wordt verboden. Test-Aankoop dringt er bovendien op aan dat er zo snel mogelijk werk wordt gemaakt van een reglementering voor bioethanolkachels.

Bioethanol, een groene brandstof?

Het voorvoegsel "bio" in bioethanol betekent geenszins dat de brandstof afkomstig is uit de biologische landbouw, maar gewoon dat zij vervaardigd wordt op basis van plantaardige grondstoffen. Door zijn vegetale herkomst, is bioethanol aanvankelijk minder vervuilend dan fossiele brandstoffen. De fabricatie van bioethanol vergt echter een aanzienlijke hoeveelheid brandstof (om te zaaien, te oogsten en de grondstof om te zetten). Bovendien heeft bioethanol geen hoge calorische waarde en produceert het per eenheid minder warmte dan een fossiele brandstof. Tot slot volstaat de huidige productie van bioethanol niet om de vraag te dekken (er is er al niet voldoende om er 5 tot 10% van toe te voegen aan benzine). Bovendien zal de prijs van bioethanol wellicht hoog blijven.

Bioethanol, een goedkope brandstof?

Hoewel bioethanol een zwakke calorische waarde heeft in vergelijking met fossiele brandstoffen, hebben kachels op bioethanol een uitstekend rendement omdat de warmte rechtreeks de lucht wordt ingeblazen. Als men de energieprijs vergelijkt, stelt men echter vast dat bioethanol erg duur kan uitvallen, tussen € 0.33 en 1 per kWh voor bioethanol tegenover € 0.0625€ per kWh voor stookolie.

Zonder rook, maar ook zonder gezondheidsrisico?

Het nationaal laboratorium voor metrologie en tests (LNE – Frankrijk) heeft vier representatieve modellen van de huidige generatie bioethanolkachels onderzocht. Om de productie na te gaan van koolstofmonoxide, stikstofoxide en vluchtige organische stoffen, werden de tests in reële omstandigheden uitgevoerd. De hoeveelheid geproduceerde koolstofmonoxide werd gemeten in een normaal geventileerde ruimte. Bij drie van de vier kachels werd de drempelwaarde van koolstofmonoxide overschreden.

Sommige mobiele kachels die werken op gas of op stookolie, zijn uitgerust met een veiligheidssysteem dat gebaseerd is op de meting van koolstofdioxide (de meting van koolstofmonoxide via losse detectoren is weinig betrouwbaar en daarom leidt men ze af uit de meting van koolstofdioxide).
Eens de drempelwaarde wordt overschreden, wordt de veiligheid van het toestel ingeschakeld en valt de verbranding stil. Toestellen met bioethanol zijn niet uitgerust met een dergelijke veiligheid.

Koolstofmonoxide is overigens niet het enige gevaarlijke gas dat kan geproduceerd worden bij de verbranding van bioethanol. De lucht bestaat voor 78% uit stikstof en de verbranding van bioethanol maakt stikstofmonoxide en –dioxide vrij. De tests hebben uitgewezen dat bij de vier toestellen de geproduceerde stikstofdioxide hoger ligt dan de drempel die vastgelegd is door de Wereldgezondheidsorganisatie.

Tot slot kunnen de geproduceerde vluchtige organische stoffen op korte termijn irritatie en allergieën veroorzaken van de luchtwegen, de ogen en de huid. Op lange termijn zouden sommige vluchtige organische stoffen kankerverwekkend zijn. De kachels op bioethanol kunnen dergelijke organische stoffen uitstoten, te wijten aan de kwaliteit van de brandstof, het gebruik ervan onder de vorm van gel, de vluchtigheid van bestanddelen van de brandstof en de materialen waaruit de kachels zijn gemaakt.

Ondanks de verbeteringen die sommige fabrikanten beginnen aan te brengen aan de kachels op bioethanol, kan men niet zomaar voorbijgaan aan het gevaar van bepaalde stoffen die ze uitstoten. Het is dus noodzakelijk om de ruimte waarin men dergelijke kachels gebruikt, goed te verluchten. De tests hebben evenwel uitgewezen dat ook dat niet volstaat. Men moet dus bijkomende veiligheidssystemen voorzien.

Er zijn nog andere risico's verbonden aan het gebruik van dit soort kachels. Sommige onderdelen van de kachels kunnen zeer warm worden. Bovendien is bioethanol zeer vluchtig. Als men een warme kachel bijvult, kunnen de ethanoldampen vuur vatten, wat de gebruiker kan verrassen of zelfs verbranden. De vlam is zeer licht en dus ook zeer gevoelig voor de luchtstromen in de ruimte waarin de kachel staat.

Enkele voorzorgsmaatregelen bij het gebruik van bioethanolkachels

Het gebruik van kachels op bioethanol is dus niet zonder risico. Als de consument ze toch wil gebruiken, dan moet een aantal belangrijke voorzorgsmaatregelen worden genomen. In de eerste plaats de kachel alleen bijvullen of verplaatsen wanneer hij koud is en niet aanstaat. Omwille van het brandgevaar, houdt u best een blusapparaat in de buurt. Sla geen grote hoeveelheden bioethanol op en hou ze buiten bereik van kinderen. Zorg ervoor dat de ruimte goed verlucht wordt om risico's op vergiftiging zo veel mogelijk te vermijden.

Een wetgeving is noodzakelijk en intussen moeten de toestellen teruggeroepen worden en de verkoop ervan verboden

Het is de hoogste tijd om een wettelijk kader te scheppen voor de verkoop en het gebruik van kachels op bioethanol. Frankrijk werkt momenteel aan een norm voor alle huishoudtoestellen die werken op bioethanol. België mag niet achterblijven.

Omwille van de risico's op vergiftiging, brand en brandwonden die gepaard gaan met het gebruik van bioethanolkachels, omwille van de aard van de brandstof en het ontwerp van de kachels, eist Test-Aankoop dat de toestellen die niet aan de algemene veiligheidsverplichting voor producten voldoen, worden teruggeroepen en dat de verkoop ervan wordt verboden. Test-Aankoop dringt er bovendien op aan dat er zo snel mogelijk werk wordt gemaakt van een reglementering voor bioethanolkachels.