Test-Aankoop

Vorige donderdag mochten we mee aanschuiven aan het banket van de Beroepsvereniging voor het Krediet met als gastspreker de heer Jan Smets van de Nationale Bank van België. Ik blijk er (nog) geen persona non grata te zijn, hoewel de kredietgevers me vertellen dat ze liever hebben dat wij ons bezig houden met de kwaliteit van de worsten dan met banken en kredieten! Dream on … Test-Aankoop waakt over consumentenbelangen in de brede zin van het woord en niet enkel over hun voeding. Bertholt Brecht had het over “Erst das Essen, dan die Moral”.

Welnu, over de moraal van sommige kredietgevers heb ik twee weken geleden nog geschreven in deze column. Wanneer de kredietgevers het hebben over een “kwaliteitsvolle manier waarop kredieten worden verstrekt” en de vertegenwoordiger van de Nationale bank het heeft over “meer crisisgebonden betalingsmoeilijkheden”, dan neem ik er toch liefst de cijfers zelf bij. De Centrale voor Kredieten aan Particulieren publiceert immers ieder jaar de officiële cijfers over aantallen kredietovereenkomsten evenals aantallen gezinnen die betalingsmoeilijkheden kennen.

Voor alle duidelijkheid, ik ben niet tegen krediet. De meesten onder ons worden niet rijk geboren en moeten dus een of meerdere leningen aangaan om een woning te kopen, een auto te financieren, andere zaken te bekostigen. Steeds meer consumenten zijn dan ook betrokken bij kredietverstrekking: bijna 57 % van de meerderjarige landgenoten heeft een of meerdere kredietovereenkomsten lopen. Van die lopende kredieten zijn het de kredietopeningen die bijna de helft van de kredietmarkt uitmaken (47 %). Tezelfdertijd stellen we vast dat de stijging van overmatige schuldenlast voor een groot deel te wijten is aan het groeiende succes van kredietgevers van buiten de banksector: warenhuizen, financieringsmaatschappijen, postorderbedrijven. En kredietopeningen zijn dan wel erg soepel in het gebruik, het nadeel is dat de consument een zeer hoge intrestvoet moet betalen en te veel vrijheid krijgt: het minimumbedrag dat hij elke maand moet terugbetalen, is bij de meeste kredietgevers zeer klein en voor de rest mag hij zelf beslissen wanneer en hoeveel hij terugbetaalt, waardoor het makkelijk is om de afbetaling eens te "vergeten".

In de cijfers van de Kredietcentrale voor het jaar 2009 vinden we dan ook terug dat een kleine helft van de betalingsmoeilijkheden zich situeert bij deze kredietopeningen (45 %). In het algemeen gaan we van 495 miljoen kredieten met betalingsachterstand in 2008 naar 511 miljoen in 2009, hetzij een stijging met 3,3 %. Het aantal consumenten met betalingsmoeilijkheden liep het voorbije jaar op tot 356 611 personen, hetgeen overeenkomt met meer dan 4 % van de meerderjarige consumenten. De meerderheid van de consumenten die zich in deze weinig benijdenswaardige situatie bevinden, heeft een of twee betalingsachterstanden. Een Vlaming op twintig kent een betalingsachterstand, terwijl dit aantal voor Brussel en Wallonië zelfs een op tien beloopt. In deze tijden van aanhoudende crisis is het dan ook de verantwoordelijkheid van de bevoegde ministers, maar in feite van de hele regering, om te waken over een verantwoorde manier van kredietverstrekking, opdat een aantal landgenoten niet met de strop om de nek het jaar moeten doorkomen.