Test-Aankoop

25/10/2010

In 2005 hekelde Test-Aankoop de prijsafspraken op nationaal niveau bij autorijscholen. Die kritiek herhaalt Test-Aankoop niet bij gelegenheid van een nieuw onderzoek, waarbij 135 autorijscholen in het hele land een bezoek kregen. Geen nationale of regionale prijsafspraken dus, hoewel in sommige steden toch nog vrijwel overal dezelfde tarieven worden gehanteerd. Zo pasten de vier bezochte scholen in Moeskroen en Doornik dezelfde tarieven toe en waren de prijsverschillen in Antwerpen en Bergen erg beperkt, d.i. nauwelijks 4 %. En de prijzen in die steden waren altijd bij de hoogste in de respectievelijke gewesten. Overigens, over gewesten gesproken, een opleiding in een autorijschool is systematisch duurder in Vlaanderen dan in Wallonië en Brussel.

Test-Aankoop heeft het in zijn recente studie evenwel niet enkel over de prijs. De kwaliteit van de opleiding is immers ook een doorslaggevend keuzecriterium. Helaas, sinds de website met slaagpercentages www.slaagpercentagerijbewijs.be erg snel na zijn oprichting weer werd gedeactiveerd, zijn die belangrijke cijfers nergens meer te raadplegen. De toenmalige minister van mobiliteit, R. Landuyt, wilde met die site kandidaat-bestuurders precies een richtsnoer bieden voor de kwaliteit van de rijopleidingen, na de studie van Test-Aankoop in 2005. Vandaag stelt de consumentenorganisatie vast dat slechts drie van de onderzochte rijscholen recente slaagpercentages op hun websites publiceren. Dat maakt dat toekomstige bestuurders niet met kennis van zaken een keuze kunnen maken.

De onderzoekers van Test-Aankoop vroegen in de autorijscholen informatie over de prijs van de verschillende formules, de opleiding die werd aanbevolen, het slaagpercentage in het algemeen en het slaagpercentage in de rijschool in kwestie. Test-Aankoop wilde onder meer de huidige situatie analyseren in vergelijking met zijn onderzoek uit 2005.

Duurder in Vlaanderen

Sinds 2006 heeft de kandidaat-bestuurder de keuze tussen twee formules om zijn rijbewijs te halen: via de autorijschool en maximaal 18 maanden stage met een voorlopig rijbewijs of via vrije begeleiding en maximaal 36 maanden stage met een voorlopig rijbewijs. Dat lijkt erg eenvoudig, maar in de praktijk is het dat veel minder. Zo is het geen sinecure wijs te raken uit de verschillende prijzen en hetgeen er wel en niet is inbegrepen. In de etalages van autorijscholen blijkt de informatie vaak vaag en onvolledig. Soms ontbreekt ze doodgewoon in het uitstalraam.

Uit het onderzoek van Test-Aankoop valt wel een algemene tendens op te merken: een Vlaamse kandidaat-bestuurder moet altijd meer betalen voor een opleiding dan een Waalse of een Brusselse. Vlaanderen onderscheidt zich dus door minder democratische tarieven. En die regionale verschillen zijn groot: 20 lesuren kosten tussen € 700, de laagste prijs in Wallonië, en € 1 180, de hoogste prijs in Vlaanderen.

Vlaamse scholieren hebben dan wel weer een streepje voor op Franstalige, want zij kunnen hun theoretisch examen afleggen op school. In 2008 ging de Vlaamse gemeenschap van start met het initiatief "Rijbewijs op school". Dat geeft leerlingen uit het middelbaar onderwijs vanaf 17 jaar de mogelijkheid om het theoretisch rijexamen op school in te studeren en gratis af te leggen. Dit jaar bieden zowat 780 scholen in Vlaanderen zo’n opleiding aan. De erkende examencentra gaan naar de scholen om er het theoretisch examen af te nemen. Het slaagpercentage bedraagt 83 %.

Lokale prijsafspraken

Uit het onderzoek van Test-Aankoop in 2005 bleek dat er tussen rijscholen prijsafspraken bestonden op nationaal niveau. Liefst 80 % van de Vlaamse en 75 % van de Waalse rijscholen hanteerden dezelfde tarieven! Test-Aankoop diende daarop een klacht in tegen de rijscholen voor inbreuk op de mededingingswet. Na de veroordeling van de Federatie van Beroepsautorijscholen van België wegens die inbreuk en na een financiële sanctie werd de situatie rechtgetrokken. Vandaag kan het prijsverschil zelfs gaan tot 69 % voor 20 lesuren. Toch blijft er een probleem bestaan in bepaalde steden waar hier en daar toch nog prijsafspraken blijken te bestaan. In Antwerpen, Doornik, Moeskroen en Bergen bijvoorbeeld hanteren alle rijscholen ongeveer dezelfde tarieven en zijn die prijzen gemiddeld de hoogste in respectievelijk Vlaanderen en Wallonië. Dergelijke praktijken zijn natuurlijk ontoelaatbaar en druisen in tegen de regels van een gezonde concurrentie. Test-Aankoop maakt dan ook het dossier ter informatie over aan de Belgische mededingingsautoriteiten.

Wanneer meer info over slaagkansen?

Afgezien van enkele algemene cijfers van de Groepering van Erkende Ondernemingen voor Autokeuring en Rijbewijs (GOCA) en de cijfers die Test-Aankoop vond op de websites van drie autorijscholen, kon de consumentenorganisatie geen informatie bemachtigen die een idee zou geven van de slaagkansen. Kandidaat-bestuurders hebben er dus het raden naar en moeten het stellen met holle verkoopslogans in de zin van "het beste slaagpercentage in onze streek" of "hoog slaagpercentage" … De enige manier om klaarheid te scheppen is opnieuw een website te openen met slaagpercentages per school, zoals dat heel even het geval was in een recent verleden. Nederland en Frankrijk hebben trouwens zo’n site.

Meer transparantie

– Meerdere rijscholen pakken in reclame uit met hoge slaagpercentages om jongeren aan te trekken. Maar slechts drie van de rijscholen die Test-Aankoop bezocht, vermelden ook concrete cijfers op het internet, waarbij het overigens nog onduidelijk is of die wel juist zijn. Hoe kan de consument dan met kennis van zaken een keuze maken, als er geen vergelijking mogelijk is? Test-Aankoop is voorstander van de reactivering van de site www.slaagpercentagerijbewijs.be. Die werd gecreëerd na een actie van de consumentenorganisatie in 2005, maar werd kort daarna weer gesloten, zonder dat daar een geldige reden voor was.
– In Vlaamse scholen kunnen 17-jarige leerlingen al studeren voor het theoretisch rijexamen en dat gratis afleggen in schoolverband. Dat goede initiatief verdient navolging in de rest van het land.